آئین گرای عامه پسند

کتاب «جریان آیین‌گرای عامه‌پسند» پژوهشی جامع و تحلیل‌گرا درباره‌ی یکی از جریان‌های فرهنگی-مذهبی رایج در ایران است که بر تقلیل سنت‌های شیعی به آیین‌ها، نمادها و شعائر ظاهری تأکید دارد. این اثر با بررسی مصادیق عینی‌ای مانند مداحی و شبیه‌خوانی در قالب هیئت‌های مذهبی، به واکاوی ویژگی‌های عامه‌پسند، سطحی‌گرا و احساس‌محور این جریان می‌پردازد. کتاب در فصل اول (توصیف) به تاریخچه، تبارشناسی، گونه‌شناسی، گستره‌ی جغرافیایی و گروه‌های مخاطب این آیین‌ها پرداخته و ابزارهای رسانه‌ای سنتی و جدید آن را معرفی می‌کند. فصل دوم (تبیین) علل ظهور، مبانی هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی و انسان‌شناختی جریان را بررسی کرده و شاخص‌های محوری آن را برمی‌شمارد. در فصل سوم (تحلیل)، نسبت این جریان با گفتمان رسمی و دینی، نقاط قوت و ضعف، آسیب‌شناسی و تعامل آن با جریان‌های مشابه تحلیل می‌شود. این مطالعه نشان می‌دهد که آیین‌گرایی عامه‌پسند، اگرچه در انسجام‌بخشی هویتی و تقویت روحیه‌ی مقاومت مؤثر بوده، اما با خطرات سطحی‌گرایی، معرفت‌گریزی، احساس‌محوری مفرط و فاصله گرفتن از مبانی عقلی و عمیق دینی مواجه است.